Handel pomiędzy Polską a pozostałymi krajami UE oraz krajami EFTA oprócz Szwajcarii (razem tworzącymi Europejski Obszar Gospodarczy/EOG) jest wolny i nie jest obłożony cłem. W stosunku do krajów spoza EOG w Polsce obowiązuje wspólna unijna taryfa celna.

Pełną tabelę obowiązujących stawek celnych w stosunku do krajów nie należących do UE można znaleźć w dzienniku urzędowym UE z dnia 28 10. 2005*.

Wejście Polski do UE skutkowało, z perspektywy Polski, generalnym obniżeniem stawek celnych, co jednak nie znaczy, że dotyczyło to wszystkich towarów. Była również grupa, w przypadku której stawki te wzrosły. Przyglądając się dwóm największym grupom towarów, można powiedzieć, że:

• jeśli chodzi o towary przemysłowe, to w przypadku 61% polskiego importu poziom ceł nie zmienił się, w przypadku 35% - zmalał, a wzrósł tylko w odniesieniu do ok. 4% towarów. Największe spadki dotyczyły: olejów ciężkich, samochodów, stali i niektórych wyrobów ze stali, skór futerkowych, zegarów, sprzętu elektronicznego, odzieży, nakryć głowy, toreb podróżnych. Wzrosty zaś dotyczyły chlorku potasu, mocznika, niektórych wyrobów walcowanych ze stali, niektórych rodzajów lin i kabli,
• w przypadku handlu towarami rolnymi z krajami spoza UE, akcesja Polski do UE miała neutralny charakter. Liczba pozycji towarowych, na które cła wzrosły i tych, na które spadły był porównywalny (w każdym przypadku ponad 37% importu do Polski), poziom ok. 25% stawek celnych nie uległ zmianie. Największe obniżki ceł dotyczyły importu np. tytoniu, win, wódek, owoców suszonych, orzeszków ziemnych, miodu, soków, przypraw, a największe wzrosty ceł niektórych owoców (banany, cytryna, winogrona, arbuzy, jabłka, gruszki) oraz mleka, masła, serów, ryżu.

Skala obniżek ceł była różna w zależności od grupy krajów. Przykładowo: w przypadku krajów wysoko rozwiniętych, które miały status Klauzuli Najwyższego Uprzywilejowania (KNU) w stosunkach handlowych z Polską przed 2004 rokiem (np. USA, Australia czy Japonia) średni poziom stawek celnych wynosił 6,2%. Po wejściu Polski do Unii średnia ta spadła do ok. 2,6%.**

W przypadku szeregu krajów Unia Europejska (a więc i Polska) stosuje preferencyjne stawki celne. Z drugiej strony Komisja Europejska może, w przypadku stwierdzenia stosowania dumpingu lub niedozwolonych subsydiów eksportowych, nakładać ograniczenia - zarówno taryfowe (czyli np. cła antydumpingowe), jak pozataryfowe, (czyli np. kontyngenty ograniczające import z danego kraju).

Na koniec roku 2005 takich środków ochronnych obowiązywało w Unii, w podziale na ich poszczególne rodzaje:

• 45 ostatecznych środków antydumpingowych
• 10 ostatecznych środków antysubsydyjnych
• 20 zobowiązań cenowych,

• 27 nowych postępowań ochronnych
• 50 wtórnych postępowań ochronnych.

Przykłady towarów, jakich dotyczyły ostatnio nakładane ograniczenia to: tekstylia i odzież (pochodzące z Chin, Białorusi, Czarnogóry, Korei Północnej), obuwie i stal.

* Taryfę tę zawiera „Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 1719/2005, z dnia 27 października 2005 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady UE (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej” Można ją znaleźć po polsku tutaj lub na stronie UE www.europa.eu.int/ w dziale EUR-LEX

** Źródło: Korzyści i koszty członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Raport z badań Centrum Europejskie Natolin, 2003.